شرکت Canonical همچنان با قدرت به پروژه بزرگ جایگزینی ابزارهای قدیمی نوشته شده با زبان C با همتایان مدرن و ایمن‌تر مبتنی بر زبان Rust ادامه می‌دهد. حالا در تازه‌ترین خبرها، مشخص شده که نسخه توسعه‌یافته‌ی اوبونتو یعنی نسخه ۲۶.۱۰ قرار است میزبان یک ابزار فوق‌العاده مدرن برای رمزنگاری و امضای دیجیتال به نام Sequoia PGP باشد؛ ابزاری که آمده تا در آینده‌ای نه چندان دور، جایگزین ابزار قدیمی و سنتی GnuPG شود.
اگر این روزها اخبار دنیای لینوکس را دنبال کرده باشید، می‌دانید که Canonical از پایتخت‌های نرم‌افزاری متن‌باز دست بردار نیست و هر بخش حیاتی را دارد به Rust کوچ می‌دهد. حالا نوبت به بخش امنیت و مدیریت کلیدها رسیده است تا طعم مدرن‌سازی را بچشد.
nn
nn
استاندارد OpenPGP چیست و GnuPG چه می‌کرد؟
قبل از اینکه سراغ Sequoia برویم، بگذارید خیلی ساده بگوییم قضیه چیست. استاندارد OpenPGP خودش یک برنامه یا نرم‌افزار نیست، بلکه یک «استاندارد جهانی و پذیرفته‌شده» است که قوانین رمزگذاری، رمزگشایی و امضای دیجیتال داده‌ها را تعریف می‌کند تا ابزارهای مختلف بتوانند زبان یکدیگر را بفهمند.
تا قبل از این، در دنیای لینوکس، ابزاری به نام GnuPG که با زبان C نوشته شده بود، پادشاه بی‌چون‌وچرای این حوزه محسوب می‌شد. دستورات محبوب gpg و gpgv سال‌هاست که کار مدیریت کلیدها و تایید امضاها را در سیستم‌های لینوکسی انجام می‌دهند.
چرا Sequoia PGP با بقیه فرق دارد؟
ماجرا از سال ۲۰۱۷ شروع شد؛ زمانی که سه نفر از توسعه‌دهندگان سابق GnuPG تصمیم گرفتند به جای وصله پینه کردن کدهای قدیمی، یک پیاده‌سازی کاملاً جدید از OpenPGP را از صفر با زبان قدرتمند Rust بنویسند.
نتیجه کار شد Sequoia PGP که برخلاف GnuPG، بیشتر به شکل یک کتابخانه قدرتمند طراحی شده است تا نرم‌افزارهای دیگر مستقیماً از آن استفاده کنند. در کنار آن، ابزار sq برای کارهای روزمره مثل رمزنگاری و مدیریت کلید و sqv برای بررسی امضاها قرار داده شده‌اند تا به نوعی جایگزین دستورات قدیمی gpg و gpgv شوند.
نکته جالب اینجاست که Sequoia از استاندارد جدیدتر RFC 9580 (نسخه سال ۲۰۲۴ استاندارد OpenPGP) پشتیبانی می‌کند، در حالی که GnuPG همچنان روی شاخه‌های قدیمی‌تر خودش پافشاری می‌کند.
الان دقیقا چه اتفاقی در اوبونتو ۲۶.۱۰ افتاده است؟
در نسخه پیش‌نمایش و توسعه‌ی اوبونتو ۲۶.۱۰ (معروف به Stonking Stingray)، ابزار Sequoia PGP به صورت پیش‌فرض از طریق مخزن اصلی (main archive) روی سیستم نصب می‌شود. وقتی دستورات sq و sqv را روی این نسخه اجرا کنید، می‌بینید که کاملاً درست و بی‌نقص کار می‌کنند.
البته فعلاً دستپاچه نشوید! در حال حاضر، اگر دستورات قدیمی gpg یا gpgv را تایپ کنید، سیستم همچنان آن‌ها را به همان GnuPG قدیمی هدایت می‌کند. این یعنی در حال حاضر هر دو ابزار در کنار یکدیگر روی سیستم حضور دارند تا مسیر انتقال به آرامی طی شود؛ درست مثل ماجرایی که قبلاً برای دستور محبوب sudo-rs دیده بودیم.
هنوز راه درازی در پیش است
طبق یادداشت‌های انتشار اوبونتو ۲۶.۱۰، تبدیل شدن Sequoia PGP به ابزار پیش‌فرض قطعی است اما این اتفاق یک‌شبه نمی‌افتد و هدف بلندمدت Canonical به شمار می‌رود.
توسعه‌دهندگان اوبونتو ثابت کرده‌اند که در زمینه جایگزینی ابزارهای حیاتی سیستم با زبان Rust بسیار بااحتیاط عمل می‌کنند. پروژه مهاجرت ابزارهای coreutils که از سال ۲۰۲۵ شروع شده بود، تازه در نسخه ۲۶.۱۰ به سرانجام صددرصدی رسید. بنابراین، ابزار Sequoia هم باید مسیر خودش را طی کند تا در نسخه‌های آینده به عنوان جایگزین قطعی انتخاب شود.
