بنیاد Document Foundation رسماً مجموعه آفیس متن‌باز، رایگان و چندسکویی LibreOffice 26.8 را برای سیستم‌عامل‌های گنو/لینوکس، مک‌او‌اس و ویندوز منتشر کرد. این نسخه بزرگ با تمرکز بر بهبودهای عمیق در تایپوگرافی، ویرایش اسناد راست‌به‌چپ (RTL)، قابلیت‌های توسعه با پایتون و یک خط‌مشی محکم در زمینه حریم خصوصی کاربران عرضه شده است.
لینک دانلود در آخر همین صفحه
تحولات بنیادین در LibreOffice Writer
بخش ویرایشگر متن (Writer) در نسخه LibreOffice 26.8 بیشترین میزان بهبودهای بصری و ساختاری را دریافت کرده است که برای کاربران فارسی‌زبان و طراحان سند بسیار کاربردی خواهد بود.
۱. تراز خودکار و بهینه‌سازی تایپوگرافی
- الگوریتم Paragraph Composer: این قابلیت جدید با توزیع هوشمند فاصله‌ها در خطوط متوالی متن، از شکست‌های ناموزون خطوط جلوگیری می‌کند.
- تشخیص هوشمند جهت پاراگراف (RTL/LTR): هنگام پیست کردن متن یا باز کردن اسناد، جهت متن به طور خودکار تشخیص داده می‌شود. تغییر جهت پاراگراف دیگر باعث برعکس شدن ترازهای مشخص‌شده چپ‌چین یا راست‌چین نخواهد شد.
- پشتیبانی از فونت‌های متغیر (OpenType Variable Fonts): انعطاف‌پذیری فوق‌العاده در استفاده از وزن‌ها و استایل‌های متنوع فونت.
- تراز پیش‌فرض Start: در اسناد جدید، تراز پیش‌فرض به جای Left روی Start قرار می‌گیرد تا سازگاری کاملی با زبان‌های راست‌به‌چپ داشته باشد.
۲. افزایش چشمگیر سرعت و دسترسی‌پذیری
- باز شدن بسیار سریع‌تر اسناد حجیم که حاوی تصاویر و گرافیک‌های سنگین هستند.
- پشتیبانی کامل از استاندارد ARIA در جداول جهت خوانش دقیق ساختار سطر و ستون توسط ابزارهای صفحه‌خوان نابینایان.
- ناوبری و انتخاب کاراکترهای ویژه (Special Characters) به صورت کامل با کلیدهای کیبورد.
۳. نمای متمرکز برای نگارش (Draft View)
حالت جدید Draft View به نویسندگان اجازه می‌دهد بدون حواس‌پرتی و با مخفی کردن سربرگ‌ها، پاورقی‌ها و حاشیه‌های زائد صفحه، صرفاً روی محتوای متن تمرکز کنند.
قابلیت‌های جدید در اکسل متن‌باز (LibreOffice Calc)
نرم‌افزار مدیریت صفحات گسترده (Calc) با مجموعه‌ای از ابزارهای داده‌محور و بهینه‌سازی‌های عملکردی به‌روزرسانی شده است:
- فیلدهای محاسباتی در Pivot Table: افزودن گزینه Calculated Fields برای ساخت محاسبات پیشرفته و دلخواه در جداول محوری.
- دستور Shuffle: امکان بُر زدن و تصادفی‌سازی چیدمان سلول‌ها در یک محدوده مشخص.
- تنظیم خودکار جهت سلول‌ها: اعمال بلادرنگ جهت راست‌به‌چپ هنگام نوشتن متون فارسی و عربی درون سلول‌ها.
- مدیریت بهتر فایل‌های XLSX: بهبود شکست خطوط در سلول‌های ارجاع‌داده‌شده و امکان ویرایش استایل جداول بر پایه استاندارد XML.
ابزارهای طراحی، ارائه‌ها و پایگاه داده
در بخش‌های دیگر مجموعه آفیس تغییرات زیر پیاده‌سازی شده‌اند:
نرم‌افزارهای Impress و Draw
- پشتیبانی از چندین اندازه صفحه (Multi-page sizes) درون یک سند واحد.
- بخش‌بندی اسلایدها (Presentation Sections) برای گروه‌بندی و ساماندهی ارائه‌های طولانی.
- عرضه قالب‌های پیش‌فرض در دو نسبت تصویر ۱۶:۹ و ۴:۳ بدون ایجاد کشیدگی در تصاویر پس‌زمینه.
نرم‌افزارهای Base و Math
- LibreOffice Base: حفظ کامنت‌های ساختار SQL هنگام جابه‌جایی میان کوئری و Design View و فیلتر کردن پیشرفته فیلدهای تاریخ/زمان روی دیتابیس Firebird.
- LibreOffice Math: پشتیبانی از نگارش چپ‌به‌راست و راست‌به‌چپ برای توابع و بردارهای فرمول‌نویسی.
اتوماسیون با اسکریپت‌نویسی پایتون (Python)
یکی از کاربردی‌ترین بخش‌ها برای توسعه‌دهندگان، بازطراحی پنجره مدیریت ماکروها (Macro Manager) است:
- امکان ساخت و ویرایش مستقیم اسکریپت‌های پایتون بدون نیاز به نصب اکستنشن مجزا.
- نمونه‌سازی سرویس‌های UNO از طریق Constructorها به جای ارجاع متنی به رشته‌ها.
- گسترش کتابخانه‌های ScriptForge برای فیلتر و نگاشت آرایه‌ها.
موضع قاطع درباره عدم استفاده از هوش مصنوعی مولد
بنیاد داکیومنت در بیانیه رسمی خود خط‌مشی شفافی را در قبال ترندهای اخیر اعلام کرد:
«LibreOffice 26.8 حاوی هیچ ویژگی هوش مصنوعی مولد (Generative AI) نیست. اسناد شما به هیچ سرور ریموت و آنلاینی برای پردازش فرستاده نمی‌شوند و کارکرد هیچ‌کدام از ابزارهای این مجموعه نیازمند اتصال به شبکه اینترنت نیست. این یک تصمیم عامدانه برای حفظ حریم خصوصی و امنیت کامل داده‌هاست.»
زمان‌بندی پشتیبانی و لینک‌های دانلود
پکیج‌های نصبی نسخه LibreOffice 26.8 هم‌اکنون برای تمام پلتفرم‌ها در دسترس قرار دارند:
- توزیع‌های گنو/لینوکس: ارائه بسته‌های رسمی با فرمت
DEB(برای دبیان، اوبونتو و مینت) وRPM(برای فدورا، ردهت و اوپن‌سوزه).
دانلود LibreOffice 26.8 نسخه DEB
دانلود LibreOffice 26.8 نسخه RPM - کد منبع (Source Tarballs): در دسترس برای بیلد و کامپایل روی سایر سیستم‌عامل‌های متن‌باز.
این شاخه پایدار تا تاریخ ۱۳ ژوئن ۲۰۲۷ پشتیبانی رسمی خواهد شد و ۷ به‌روزرسانی نگهداری و رفع باگ برای آن در نظر گرفته شده است (اولین آپدیت ترمیمی با نسخه 26.8.1 در اواسط سپتامبر منتشر می‌شود).
