حملات پهپادی اخیر اوکراین به قلب زیرساخت‌های فناوری روسیه نشان داد که چقدر دنیای مدرن امروزی ما به این سرورها و تجهیزات وابسته است. با از کار افتادن دیتاسنتر غول‌پوش فناوری روسیه یعنی Yandex، کل سیستم پرداخت، تاکسی‌های اینترنتی، خرید آنلاین و حتی نقشه‌های دیجیتال این کشور با اختلال‌های وحشتناکی روبه‌رو شد؛ انگار که کل زندگی روزمره مردم با چند حمله پهپادی متوقف شود!
ماجرا از این قرار است که اوکراین در چند روز متوالی، دیتاسنترهای فوق‌العاده بزرگ و حیاتی Yandex را در مناطق مختلف روسیه مثل کالوگا و ولادیمیر هدف قرار داد. این مراکز فقط یک مشت سرور معمولی نیستند؛ یکی از آن‌ها میزبان سومین Supercomputer قدرتمند روسیه به نام Galushkin بود که قدرت پردازشی فوق‌العاده بالایی دارد و حالا همه چیز روی هواست.
اقتصاد دیجیتال آسیب‌پذیر روسیه زیر ضربات پهپادها
شاید بپرسید این وسط کار مردم چه ربطی به دیتاسنتر دارد؟ داستان اینجاست که Yandex در روسیه حکمرانی می‌کند و چیزی حدود ۷۰ درصد سهم بازار جستجو را در دست دارد. وقتی دیتاسنتر مرکزی آسیب می‌بیند، اپلیکیشن‌های پرداخت بانکی، سفارش غذا، سرویس‌های ابری و حتی ایمیل میلیون‌ها شهروند روس مختل می‌شود. کسب‌وکارهای بزرگ و فروشگاه‌های زنجیره‌ای هم که روی این سرویس‌های ابری حساب کرده بودند، حالا کاسه چه کنم دست گرفته‌اند.
کارشناسان نظامی و تحلیلگران دنیای فناوری معتقدند که تمرکز بیش از حد یا همان hyper-centralization زیرساخت‌های دیجیتال روسیه، حالا تبدیل به پاشنه آشیل این کشور شده است. همه تخم‌مرغ‌ها را در یک سبد چیده بودند و با زدن چند دیتاسنتر غول‌پیکر، کل سیستم دچار بحران شد.
«اکوسیستم دیجیتالی که Yandex ساخته بود و زمانی مایه افتخار و برتری روسیه نسبت به خیلی از کشورهای غربی بود، حالا به ضعیف‌ترین حلقه زنجیر تبدیل شده است؛ آن هم به خاطر تمرکز بیش از حد در چند نود و دیتاسنتر بزرگ و حیاتی.»
جالب اینجاست که شرکت‌های روسی مثل Yandex به این راحتی‌ها نمی‌توانند برای روز مبادا سرورها و بکاپ‌های خود را به خارج از کشور منتقل کنند. دلیلش هم قانون معروف به Sovereign Internet Law است که چند سال پیش در روسیه تصویب شد و دست شرکت‌ها را برای مانور دادن در خارج از مرزها بسته است. این یعنی روسیه در جنگی که خودش شروع کرده، اصلاً آمادگی نبرد در دنیای دیتاسنترها و زیرساخت‌های ابری را نداشت.
