بیایید راستش را بگوییم؛ دنیای فناوری و انرژی پر از ادعاهای رنگارنگ است، اما وقتی دست شرکت‌های غول‌پیکر رو می‌شود، تازه می‌فهمیم ماجرا از چه قرار است. اسناد تازه‌منتشرشده از پرونده حقوقی ایالت ماساچوست علیه ExxonMobil نشان می‌دهد که دانشمندان خودِ این شرکت سال‌ها پیش به راه‌حل‌های اقلیمی و تبلیغات سبزِ مجموعه خودشون شک داشتند و عملاً می‌دانستند خیلی از این ادعاها راه به جایی نمی‌برد!
ماجرا از این قرار است که از اواخر دهه ۸۰ میلادی، هم‌زمان با جدی‌تر شدن بحران تغییرات اقلیمی، مدیران و محققان این غول نفتی پشت پرده به این نتیجه رسیده بودند که اگر دنیا بخواهد جلوی گازهای گلخانه‌ای را بگیرد، ضربه سنگینی به سودآوری آن‌ها وارد می‌شود. با این حال، در فضای عمومی ورق چیز دیگری می‌چرخید و شرکت با پروژه‌هایی مثل سوخت‌های زیستی (Biofuels) یا جذب کربن (Carbon Capture) تلاش می‌کرد خودش را یک قهرمان دوستدار محیط زیست معرفی کند.
nn
وقتی ادعاهای جذاب، «کاملاً غیرممکن» از آب درمی‌آیند
یکی از جالب‌ترین بخش‌های این پرونده مربوط به پروژه جنجالی اکسون روی جلبک‌ها برای تولید سوخت است. این شرکت سال‌ها با سر و صدا اعلام کرده بود که تا سال ۲۰۲۵ روزانه ۱۰ هزار بشکه سوخت جلبکی تولید خواهد کرد. اما داستان پشت صحنه کاملاً متفاوت بود. یکی از دانشمندان این پروژه در دادگاه اعتراف کرد که این هدف «کاملاً غیرممکن» بوده و او حتی قبل از انتشار این بیانیه مطبوعاتی، به مدیران هشدار داده بود که این حرف‌ها پایه‌و‌اساسی ندارد و یک بن‌بست واقعی است!
«خیلی از ادعاهایی که درباره فناوری‌های پاک مطرح می‌شد، صرفاً جنبه روابط عمومی و تبلیغاتی داشت تا اینکه بخواهد یک راه‌حل واقعی برای نجات سیاره زمین باشد.»
بازی دو سر برد با ترفندهای بازاریابی و پنهان‌کاری
ماجرا فقط به سوخت‌های جلبکی ختم نشد. تکنولوژی «جذب و ذخیره‌سازی کربن» هم که اکسون سال‌ها روی آن مانور می‌داد، با چالش‌های فنی و هزینه‌های نجومی روبه‌رو بود که خودِ تیم تحقیق شرکت کاملاً از آن آگاه بودند. با این وجود، اسناد داخلی نشان می‌دهد که کمپین‌های تبلیغاتی این فناوری جزو پربازده‌ترین برنامه‌های شرکت بوده؛ چرا که هدف اصلی نه نجات زمین، بلکه ترغیب سیاستمداران و سرمایه‌گذاران به این باور بود که اکسون نقش کلیدی در کاهش کربن دارد!
حالا باید دید با این افشاگری‌های جدید و فشارهای حقوقی سنگین در دادگاه‌های آمریکا، سرنوشت غول‌های سوخت فسیلی به کجا می‌رسد و آیا شفاف‌سازی‌ها می‌تواند جلوی بازی‌های تبلیغاتی آن‌ها را بگیرد یا خیر.
