خبر کوتاه اما خیلی تلخ بود؛ دنیای متن‌باز یکی دیگر از پروژه‌های خفن خودش را از دست داد. شرکت غول‌پیکر زیمنس تصمیم گرفته پرونده پروژه OpenRadioss را برای همیشه ببندد و دسترسی به آن را قفل کند! این در حالی است که سال ۲۰۲۲ شرکت Altair Engineering این پروژه را که در واقع نسخه متن‌باز یک ابزار فوق‌العاده کاربردی برای محاسبات مهندسی و شبیه‌سازی بود، با لایسنس GNU AGPL در اختیار جامعه کاربری گذاشته بود.
حالا داستان چیه؟ سال گذشته زیمنس شرکت Altair Engineering را خرید و طبق انتظار، خیلی سریع تصمیم گرفت درِ این پروژه متن‌باز را تخته کند و همه‌چیز را به حالت انحصاری برگرداند. این یعنی یک ضربه اساسی به توسعه‌دهنده‌ها و مهندس‌هایی که روی این ابزار حساب کرده بودند.
چرا بسته شدن OpenRadioss برای جامعه متن‌باز مهم است؟
شاید بپرسید این نرم‌افزار اصلاً کجای کار است؟ ابزارهایی مثل این که اصطلاحاً به آن‌ها finite element solver می‌گویند، در صنعت برای تحلیل‌های سخت‌افزاری و شبیه‌سازی‌های پیچیده فیزیکی استفاده می‌شوند. وقتی یک پروژه به صورت open-source منتشر می‌شود، هر کسی در هر جای دنیا می‌تواند بدون پرداخت هزینه‌های نجومی لایسنس، آن را Build کند، روی سیستم خودش اجرا کند، توی Terminal خطاهای آن را بررسی کرده و حتی کدهای آن را توسعه بدهد.
اما حالا با این تصمیم زیمنس، دسترسی به Repository اصلی قطع شده و دیگر خبری از به‌روزرسانی‌های آزاد نیست. این اقدام دوباره این بحث قدیمی را وسط کشید که وقتی شرکت‌های بزرگ، استارت‌آپ‌ها یا پروژه‌های متن‌باز کوچک را می‌خرند، معمولاً چه سرنوشتی منتظر آن پروژه خواهد بود.
نگاهی به آینده و واکنش‌ها
نکته جالب اینجاست که پروژه OpenRadioss در مدت زمان کوتاهی توانسته بود کلی طرفدار پیدا کند و خیلی از مهندسان ترجیح می‌دادند به جای ابزارهای گران‌قیمت تجاری، از این Package رایگان استفاده کنند. اما سیاست‌های شرکت‌های بزرگ معمولاً با دنیای متن‌باز سازگار نیست و سود مالی همیشه حرف اول را می‌زند.
جامعه متن‌باز بارها ثابت کرده که اگر دری بسته شود، پنجره‌ای دیگر باز می‌شود. باید دید توسعه‌دهنده‌ها می‌توانند Fork جدیدی از این پروژه بزنند یا این ابزار برای همیشه به تاریخ می‌پیوندد.
اگر شما هم در دنیای لینوکس و ابزارهای مهندسی فعالیت می‌کنید، از این دست اتفاقات قطاً دلتان را می‌سوزاند. نظر شما چیست؟ آیا زیمنس می‌توانست جور دیگری رفتار کند؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
