رازهای تاریک مصر باستان؛ آیا فرعونها واقعاً آدم قربانی میکردند؟

تا حالا فکر کردید فرعونهای مصر باستان چطور قدرتشون رو به رخ بقیه میکشیدن؟ سالهاست که باستانشناسان دارن سر این بحث میکنن که آیا فرعونهای دودمان اول، موقع مرگ خدمتکارها و مقامهای دربار رو هم با خودشون چال میکردن تا تو دنیای دیگه بهشون خدمت کنن یا نه! حالا یه تحقیق جدید روی جمجمههای باستانی نشون داده که قضیه کاملاً جدیه و پای خشونت و ضربه به سر وسط بوده.
ماجرا از این قراره که یه بایواکنایولوژیست به اسم Roselyn Campbell نشسته و دوباره روی ۴۶ تا جمجمه که تو دهه ۱۹۲۰ از قبرهای سلطنتی Abydos پیدا شده بود، تحقیق کرده. این استخونها سالها تو دانشگاه کمبریج خاک میخورردن تا اینکه با تکنولوژیهای پیشرفته امروزی، رازهای جدیدی ازشون لو رفت. نتیجه واقعاً تکاندهنده بود: بیشتر از یکسوم این جمجمهها نشون میدن که قربانی ضربات محکم به سر شدن!
nn

پروندههای سرد و جمجمههای حرف میزنند
فولدر این پرونده خیلی وقته بسته شده بود، اما علم پیشرفت کرده. تو اون زمانها، باستانشناس معروف Flinders Petrie این استخونها رو از مصر آورد بیرون ولی خب امکانات اون موقع کجا و ابزارهای forensic امروزی کجا! پتری حتی متوجه این ترکها و ضربهها نشده بود چون روشهای علمی اون دوران اصلا با الان قابل مقایسه نیست. حتی خیلی از استخونهای دیگه رو هم قاطی هم ریخته بودن تو یه گور دستهجمعی.
Campbell با بررسی دقیقتر این ۴۶ جمجمه فهمید که حدود ۳۹ درصدشون دچار شکستگیهای خطی شدن که نشوندهنده برخورد یه ضربه سنگین (blunt force trauma) به سر آدمهاست. این ضربهها طوری بودن که فرد درجا بیهوش میشده، خونریزی داخلی میکرده و خیلی سریع جونش رو از دست میدفته. البته بعضیها هم آثار ضربات تیز (sharp-force trauma) رو روی بدنشون داشتن.
«ما باید خیلی مراقب باشیم که ایدههای امروزیمون درباره خشونت رو روی فرهنگهای باستانی پیاده نکنیم. هر دورهای قوانین وcontext خودش رو داره.» – Roselyn Campbell
چرا این کار رو میکردن؟
جوابش خیلی سادهست: قدرت! وقتی یه حکومت جدید با یه رهبر نیمهخدایی شکل میگیره، مجبوره به همه ثابت کنه که کنترل مرگ و زندگی مردم دست اونه. قربانی کردن نزدیکان و خدمتکارها هم نشون میداد که حتی بعد از مرگ هم این ارتباط قطع نمیشه. البته این مدل کشت و کشتار دووم زیادی نیاورد چون کشتن صدها آدم هر ۲۰ تا ۴۰ سال یکبار از نظر اقتصادی اصلا بهصرفه و sustainable نبود و کمکم جمع شد.
علم هر روز داره خودشو اصلاح میکنه و شاید ۱۰۰ سال دیگه به روشهای امروزی ما هم بخندن، اما این تحقیق نشون داد که تاریخ مصر باستان تاریکتر و پیچیدهتر از اون چیزی100 است که توی فیلمها میبینیم.





