خداحافظ مارگارت همیلتون؛ برنامهنویسی که پروژه آپولو ۱۱ را نجات داد

مارگارت همیلتون، کسی که اصطلاح «software engineering» رو ابداع کرد و تو دهه ۱۹۶۰ رهبری تیم توسعه برنامهنویسی پرواز ناسا رو برای پروژه آپولو به عهده داشت، در سن ۹۰ سالگی از دنیا رفت. او که در سال ۲۰۱۶ مدال آزادی ریاستجمهوری رو گرفته بود، یک سال بعد هم به شکل یک فیگور لگو از مجموعه «زنان ناسا» جاودانه شد.
الیور دی وِک، رئیس موقت دپارتمان هوافضای MIT میگه: «مارگارت همیلتون واقعاً یک پایونیر بود. او زمانی یک software engineer بود که این رشته تازه داشت متولد میشد و خودش نه تنها advanced code نوشت، بلکه تیمی رو رهبری کرد که یکی از پیچیدهترین سیستمهای تاریخ بشریت رو پیادهسازی کنند.»
nn

nn

از خطای انسانی تا نجات آپولو ۱۱
همیلتون تو سال ۱۹۶۵ به دعوت آزمایشگاه ابزار دقیق MIT پیوست تا برای پروژه آپولو کدنویسی کند. تو اون دوران، کدهای binary روی سیمهای مسی و هستههای آهنی ذخیره میشدن و کارگرهای نساجی این سیمها رو با دست میبافتن! به همین خاطر هم بچههای تیم به او لقب «مادر طناب» رو داده بودن.
ماجرا زمانی جالبتر میشه که دختر ۴ سالهاش لورن رو به آزمایشگاه میآورد و دخترک با زدن کلیدهای مختلف، سیستم رو کرش میداد! همیلتون اصرار داشت که ناسا باید یک بخش failsafe برای جلوگیری از این اتفاقات بگذارد اما مدیران جدی نگرفتند تا اینکه فضانورد جیم لوول دقیقاً همین اشتباه رو تو فضا مرتکب شد. همیلتون بعدها یک سیستم priority display هوشمند طراحی کرد که اگر computer با کارهای زیادی روبهرو میشد، کارهای غیرضروری رو بیخیال میشد و بچسبد به کار اصلی.
دقیقاً همین سیستم نجاتبخش آپولو ۱۱ تو سال ۱۹۶۹ شد. موقع فرود روی ماه، کامپیوتر فضاپیما شروع به دادن آلارم کرد اما به لطف کدهای همیلتون، سیستم کارهای مهمتر رو جلو برد و فضاپیمای Eagle سالم روی ماه نشست.
کامپیوتر آنقدر هوشمند بود که تشخیص دهد وظایفی بیشتر از حد توانش به آن محول شده است. سپس آلارمی فرستاد تا به فضانورد بگوید: «من با کارهای زیادی بمباران شدهام و فقط کارهای مهمتر مربوط به فرود را نگه میدارم… اگر کامپیوتر این مشکل را تشخیص نمیداد و اقدام به ریکاوری نمیکرد، شک دارم آپولو ۱۱ به آن فرود موفقیتآمیز روی ماه تبدیل میشد.»
میراثی که تا ابد باقی میماند
کدهایی که همیلتون روی آنها کار کرده بود در سال ۲۰۱۵ روی GitHub قرار گرفت و گوگل نیز در پنجاهمین سالگرد فرود روی ماه، با استفاده از نیروگاه خورشیدی خود در صحرای موهاوی، تصویر بزرگی از او را با نور ماه بازسازی کرد. همیلتون بعد از ناسا شرکتهای خود را تاسیس کرد و تا آخرین روزها به توسعه سیستمهای نرمافزاری امن ادامه داد.



