رابطه بین ایلان ماسک و ناسا به نقطه عطف عجیبی رسیده است. زمانی بود که اسپیس‌ایکس برای زنده ماندن و پیشرفت به شدت به قراردادهای دولتی آمریکا وابسته بود، اما حالا ورق برگشته و این ناسا و دولت آمریکا هستند که بدون اسپیس‌ایکس تقریبا هیچ‌کاره‌اند! این یعنی یک تغییر قدرت اساسی در دنیای فناوری و هوافضا که ترکش‌های آن ممکن است برنامه‌های فضایی آمریکا را با چالش جدی روبه‌رو کند.
اگر فکر می‌کنید اسپیس‌ایکس هنوز همان شرکت نوپایی است که برای هر پروژه‌ای سر و دست می‌شکست، سخت در اشتباهید. داستان از این قرار است که ماسک و Gwynne Shotwell در سال‌های گذشته با رقیب‌تراشی برای غول‌هایی مثل بوئینگ و لاکهید مارتین، توانستند راه خود را به پروژه‌های کلان ناسا و ارتش باز کنند. اما حالا اوضاع طوری شده که اسپیس‌ایکس کم‌کم دارد قید خیلی از این قراردادهای دولتی را می‌زند؛ البته به جز سرویس‌های خاص نظامی مثل Starshield.
نشانه‌های طلاق عاطفی اسپیس‌ایکس از ناسا
شاید باورش سخت باشد، اما نشانه‌های زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد اسپیس‌ایکس دیگر تمایلی به ادامه همکاری‌های سنتی ندارد:
- پایان کار Crew Dragon: اسپیس‌ایکس اعلام کرده که حداکثر تا سال ۲۰۳۰ پروازهای فضاپیمای Crew Dragon را متوقف می‌کند؛ یعنی همان وسیله‌ای که سال‌هاست تنها راه مطمئن فضانوردان آمریکایی برای رفتن به ایستگاه فضایی بین‌المللی بوده است. حتی Shotwell به طعنه گفته که ناسا بهتر است روی بوئینگ حساب کند تا آن‌ها هم بتوانند کپسول‌هایشان را هوا بفرستند!
- توقف فروش موشک Falcon 9: گزارش‌ها حاکی از آن است که اسپیس‌ایکس دیگر سفارشی برای پروازهای تجاری موشک Falcon 9 بعد از سال ۲۰۲۸ نمی‌پذیرد.
- خروج از پروژه‌های ماه: طبق اخبار موثق، این شرکت به شرکت‌هایی که در حال ساخت فرودگرهای ماه برای ناسا بودند اعلام کرده که دیگر خدمات پرتاب را به آن‌ها ارائه نخواهد داد.
- دست رد به سینه Space Force: طبق گزارش پولیتیکو، اسپیس‌ایکس حتی حاضر نشده در برخی مناقصات جدید ارتش آمریکا برای پرتاب‌های اواخر دهه ۲۰۲۰ شرکت کند.
Lori Garver، مدیر سابق ناسا در این باره می‌گوید: «من هنوز در شوک هستم و نمی‌توانم آینده‌ای را تصور کنم که در آن اسپیس‌ایکس دیگر Falcon و Dragon را پرواز ندهد.»
حالا باید دید ناسا و دولت آمریکا برای پر کردن این خلاء بزرگ چه برنامه‌ای دارند، چرا که جایگزین کردن شرکتی که عملاً بازار پرتاب‌های فضایی را قبضه کرده، کار اصلا ساده‌ای نیست.
